Przejdź do głównej zawartości

Ekonomia społeczna, czyli jak zmienić to, co wydaje się być niezmienne ?

       

  W obecnym systemie ekonomicznym, zarówno na międzynarodowym rynku pracy, jak, i  na naszym  polskim „gruncie”, coraz bardziej dostrzegamy bezwzględną machinę systemu wyzysku, w której nie ma miejsca  na przyjazne środowisko pracy,  a  prawa  człowieka są nagminnie łamane.  Brak szacunku, traktowanie pracownika przedmiotowo, niczym „produktu użycia”, który za chwilę, zamieni się na „nowszy model”,  stosowanie mobbingu i innych form ucisku w miejscu pracy , odbiera człowiekowi jego godność , szacunek do siebie i otoczenia.   Takie negatywne traktowanie pracowników jest   przyczyną wielu konfliktów,  frustracji społecznych, wykluczenia społecznego, oraz   stanów chorobowych fizycznych i psychicznych.   Brak zdrowej ekonomii na rynku pracy, przejawiającego się w postaci „krwiożerczego kapitalizmu”,  niszczy zdrową gospodarkę, a zarazem środowisko. Wobec  zaistniałego w naszych czasach  systemu ekonomicznego, wydawać się może, że nie ma szans na zmianę , że nie można już liczyć  na rynek pracy z „ludzką twarzą”.
        
 Od 2008 roku,  rozpoczęto  w Polsce projekt  p.n. Forum Ekonomii Społecznej, który ma przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu, a zarazem tworzyć  bardziej przyjazne środowiska pracy , w których na pierwszym miejscu stawia się  cele indywidualne i społeczne, natomiast zysk,  jest efektem pracy, a nie jedynie jej celem samym w sobie.                                                          
        W ramach projektu powstają tzw.  podmioty ekonomii społecznej, które mogą przybierać różne formy, jak : spółdzielnie, przedsiębiorstwa społeczne i  socjalne, stowarzyszenia, fundacje, banki spółdzielcze, ubezpieczenia wzajemne, fundusze doręczeniowe, agencje rozwoju regionalnego.  
       Czym w istocie są podmioty Ekonomii Społecznej?
       W swych strukturach organizacyjnych, są to zrzeszone grupy osób, funkcjonujące w oparciu o działalność społeczną i gospodarczą. Zazwyczaj, tworzą go osoby, które nie mogły znaleźć dla siebie odpowiedniego miejsca na rynku pracy, z różnych  względów. Do cech  wspólnych,  wyróżniających  podmioty ekonomii społecznej  należą:  pierwszeństwo celów indywidualnych i społecznych ponad zyskiem, otwarte i dobrowolne członkostwo, obrona i ochrona wartości solidarności i odpowiedzialności, przeznaczenie wypracowanego zysku do realizacji celów stabilnego rozwoju, demokratyczne zasady zarządzania, w których liczy się głos każdego z członków, ukierunkowanie działalności na potrzeby członków, czy użytkowników produktów lub usług ekonomii społecznej.
     W praktyce pełnią takie funkcje, jak: integracja społeczno-zawodowa, dostarczanie usług użyteczności publicznej, usług o charakterze wzajemnym (np.  jeden podmiot, wspiera drugi),   usługi na otwartym rynku, rozwój wspólnot lokalnych, prowadzenie działalności handlowej i produkcyjnej. W dużej mierze, są to podmioty służące ludziom, które mogą tworzyć zarówno osoby fizyczne, jak i prawne, np. Partnerstwo dla Rain Mana, stworzyło kilka instytucji, które m.in.  zatrudniają osoby z autyzmem.  
       Innym, jest Bielskie Stowarzyszenie Artystyczne „Teatr Grodzki”, które zrzesza przedsiębiorstwa społeczne w formie  Zakładu Aktywności Zawodowej. Tutaj, osoby marginalizowane, uczą się zawodu i pracują. Swoją działalność, jako stowarzyszenie zaczęło od arteterapii, a następnie, stworzyło Pracownie m.in. : Dziennikarstwa i Fotografii, Sztuk użytkowych, Mody, Grafiki Komputerowej, Stolarską, Introligatorską.
Jak, założyć podmiot ekonomii społecznej ?
       Na początku, trzeba zebrać grupę osób, z którymi chcemy realizować wyznaczone cele, w oparciu o wspólne priorytety działalności.  W obrębie prawa, funkcjonującego dla tzw. III sektora działalności publicznej na terytorium RP, są różne wymogi; np. dla założenia stowarzyszenia; potrzeba min. 14 osób, dla spółdzielni socjalnej; min. 5 osób fizycznych ( z czego, trzy muszą być bezrobotne, lub z orzeczeniem niepełnosprawności). Mogą też to być dwa podmioty prawne, np. stowarzyszenie i fundacja .  Podmiot ekonomii społecznej może funkcjonować na rynku na zasadzie „non profit, jako organizacja pożytku publicznego,  lub też na zasadzie handlowej, z własną działalnością gospodarczą. Punkty ES, w których możemy podjąć pierwsze kroki i uzyskać pomoc , znajdują się w obszarach aktywności zawodowej, jak: Urzędy Pracy, Centra Aktywności Zawodowej, oraz szczególnie przystosowane  Wojewódzkie Ośrodki Wsparcia Ekonomii Społecznej.  Środki, pozyskiwać można zazwyczaj z dwóch głównych źródeł :  Urzędów Pracy, lub Europejskich Funduszy.    Dysponowane są, też przez Urzędy Miejskie.  
Plusy i minusy zakładania podmiotów ekonomii społecznej.
        W wypadku założenia spółdzielni socjalnej , lub przedsiębiorstwa społecznego, szczególnym atutem, są  środki budżetowe, przyznawane na rozpoczęcie działalności. Przykładowo, dla  spółdzielni socjalnej, tworzonej z osób fizycznych, można otrzymać ok. 20 tysięcy złotych na każdego z członka spółdzielni (jeśli, wszyscy spełniają wymagane kryteria dot. zagrożenia wykluczeniem społecznym, np. bezrobociem, niepełnosprawnością, itd.)Następnie, w ramach rozwoju, każdy nowy członek przyjęty do  spółdzielni, wnosi kolejne dofinansowanie .  Dla podmiotów prawnych, środki te są zwiększone. Ale wszystkie zależą od zasobów źródeł finansowych, z których korzystamy.   Dodatkowym atutem jest  możliwość otrzymania rocznej zapomogi, np. w postaci zwrotów składek ubezpieczeniowych. Innym, plusem, jest kwestia faworyzowania podmiotów ekonomii społecznej w przetargach. Środki dofinansowania, pełnia rolę kredytu bezzwrotnego, z wymogiem utrzymania się na rynku pracy przez rok kalendarzowy. Podobnie, jak ma to miejsce w wypadku założenia zwykłej działalności gospodarczej.                                                                                                                                                                               Obok, plusów ekonomicznych, jednym z najcenniejszych atutów ES, jest  budowanie „zdrowego rynku pracy” w oparciu o wartości, które trudno dziś znaleźć w skrajanie „kapitalistycznej machinie wydajności  i  zysku”, w której człowiek wydaje się być jedynie  „produktem”, a nie „wytwórcą”  produkcji.  
     Minusem,  w zakładaniu  podmiotów ES, jest ryzyko, utrzymania się na rynku, oraz kwestia kontroli skarbowej, której takie podmioty podlegają . jednak, trzeba mieć na uwadze, że przed założeniem ośrodek, w którym, podejmiemy starania o dotację, wysyła nas najpierw na szkolenie, na którym, zapoznajemy się z wszystkimi aspektami funkcjonowania podmiotów ES.      
       Bardzo ważnym aspektem dla funkcjonowania, założonego przez nas podmiotu,  jest „harmoniczne” dobranie osób, i sensowne określenie działalności, która  wykazywałaby aktywność w różnych obszarach usług. Zazwyczaj obserwatorzy rynku ES, wskazują, że najczęstszą przyczyną upadku, są nieporozumienia wewnątrz spółdzielni, oraz brak właściwego zarządzania firmą.
Jak znaleźć lokalny podmiot ES do współpracy?
    W ramach rozwoju Ekonomii Społecznej w Polsce ,powstała specjalna Baza podmiotów ekonomii społecznej. Dostępna, jest na stronie: http://mapa.ekonomiaspoleczna.pl/
     Można też korzystać z Bazy certyfikowanych Znakiem [eS] przedsiębiorstw społecznych na stornie Fundacji Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych (FISE): http://fise.org.pl/

  Autor korzystał [z:] własnych  źródeł wiedzy, oraz z referatu  p.t. „Produkty i usługi ekonomii społecznej w sektorze turystyki, handlu, rozrywki, i sztuk użytkowych służące ludziom”, Jadwiga Olszowska- Urban, referat wygłoszony z dn. 05.06.2013r. na  III Forum Ekonomii Społecznej w Wygiełzowie, organizowanej przez Małopolski Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej.  [Materiał szkoleniowy].

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Łaska Państwa na pstrym koniu jeździ

    Rzecz o naszej polityce socjalnej  J. Piłsudski (Fabryka Memów)  Z racji, iż jestem już osobą, która miała to szczęście po wieloletnich ambicjach i marzeniach zawodowych, wylądować w próżni egzystencjalnej, chcę poruszyć bardzo dotkliwy problem. Nie będzie od dotyczył wyłącznie moich roszczeń, co do kwestii wparcia socjalnego osób wykluczonych społecznie. Motywacją do niniejszego artykułu jest sytuacja dwóch znanych mi osób, które przeszły trudną drogę w grupie leczenia nabytych społecznie bólów egzystencjalnych- delikatnie mówiąc.   Najpierw jednak zacznę od paradoksu, który bije po oczach. Obywatel długotrwale bezrobotny  Obok osób nałogowo na coś chorych, do takiej grupy należą też świeżo upieczeni magistrowie i doktoranci przeróżnych kierunków, zwłaszcza nauk humanistycznych. Jeśli w końcu znajdą dla siebie staż z urzędu, do którego są kolejki jak na bazarze, to dostają swoją życiową szanse pracy przez pół ...

Na Dworcu Centralnym w Berlinie

ZOB - Zentraler  Omnibusbahnhof Berlin (fot. DPaczowska)   Zanim wybierzesz się na wyprawę do Niemiec, zwłaszcza po drodze np.  lądując na głównym dworcu autokarowym ZOB  w Berlinie, warto wiedzieć o kilku  prostych sprawach  Buduje się Po pierwsze póki , co niemieckie budownictwo dotarło w końcu na smutny mały dworzec, który właśnie jest rozbudowywany , więc rozkopany, ale na szczęście nie przeszkadza to nadmiernie z przemieszczaniem się z dwoma walizkami. Co innego jeśli chodzi o dotarcie do toalety. Najważniejsza toaleta Jeśli chodzi o toaletę, to szukałam w budynku, okazało się, że jest tylko dla osób niepełnosprawnych, klucz trzeba odebrać z okazaniem ausweisu tj.  dowodu inwalidztwa.  Zaś  zdrowy pasażer  musi nieco pofatygować  się; przejść z prawej strony i zdecydować się zejść z torbami po schodach.  Choć nie są jednak wielkie, to sama myśl o znoszeniu kilkudziesięciu kilogramów, w doda...

Na dzień Walentego „Szał uniesień”

            Z myślą o tym pięknym dniu zakochanych, pomyślałam o zdrowej odskoczni  w kierunku sztuk pięknych.    Miłość to najpiękniejsza ze sztuk, bo to nasz skarb życia. Każdy jej szuka i zanim ziści się jego marzenie tej drugiej połówki, czasem trzeba długo szukać, albo czekać - jak kto  woli .                              Zazwyczaj sama się pojawia, jak to przysłowiowe porażenie piorunem, albo rodzi się nieśmiało, niewinnie i nieoczekiwanie. I każda ma swój początek pełen uniesień, emocji i radosnego oczekiwania spotkania. Może być tak intensywna, tak bogata jak ta z Pieśni nad Pieśniami, która wyraża piękno i adoracje, tęsknotę i poszukiwanie się wzajemne wszędzie, aż do chorobliwej tęsknoty, która staje się w swej intensywności najstraszliwszym cierpień , umieraniem z miłości. I gdy jest szczęśliwa  wtedy jest budująca, owo...